شنبه 27 دی 1399 | Saturday 16 th of January 2021 صفحه اصلی گروه الکترونیکی کامپیوتر
1-1-4- مهندسی دانش

موضوع این بخش مهندسی دانش می باشد. واژه ای که ابتدا توسط فاین باوم در سال 1980 مطرح شد. این واژه در اصل چگونگی پردازش مبتنی بر دانش را توضیح می دهد. مهندسی دانش برای یک سیستم مبتنی بر دانش همانند تحلیل سیستم های رایج است. یک مهندس دانش شخصی است که مسئول مهندسی دانش است. این شخص مسئولیت مهیا ساختن دانش را برای یک سیستم خبره دارا می باشد. این ویژگی نیاز به داشتن توانایی اخذ دانش از متخصصین توسط مصاحبه و روش های دیگر دارد. به گونه ای که محدوده مسأ له قابل فهم شده، دانش به فرم قابل نمایش در کامپیوتر تبدیل شود.

مهارت های مورد نیاز برای مهندسی دانش

دبنهام در سال 1990 چهار مهارت اصلی برای مهندسی دانش بیان کرد که عبارتند از :

  1. توانایی شناسایی دقیق و کامل دانش. باید در مورد صحت دانش، بررسی صورت گیرد. تمامی      موضوعات و مسائل ممکنه احتیاج به بررسی کامل دارند و همه خروجی های ممکن، باید در نظر گرفته        شوند. برای مثال، در یک سیستم خبره پزشکی متخصص ممکن است یک بیماری خاص و نادر را به خاطر عدم شناخت کافی از قلم بیندازد.
  2. توانایی ارائه و پردازش دانش به این منظور که تسلیم بعضی ابزارهای خاص توسعه سیستم خبره نشود. به این صورت که دانش اخذ شده از یک متخصص برای ورودی کامپیوتر باید مستقل از ابزارها باشد. در غیر این صورت خطر این وجود دارد که دانش به جای اینکه در محدوده کاربردش قالب بندی گردد برای تطبیق با ابزارهای بکار رفته ساختاربندی شود.
  3. توانایی طراحی یک سیستم خبره برای نگه داری دانش. در یک سیستم خبره دانش باید به گونه ای که متخصص (خبره) ان را تفسیر می کند، ارائه شود. این موضوع ممکن است بعضی اوقات یکسری مشکلات برای نگه داری ایجاد کند. چرا که در سیستم های مبتنی بر قوانین تغییر یک یا چند قانون می تواند تأ ثیر غیر قابل پیش بینی روی دیگر قوانین پایگاه دانش داشته باشد.
  4. توانایی طراحی یک سیستم خبره به نحوی که بتواند با سیستم های قراردادی رایج هماهنگی و تطابق داشته باشد. کاربران به طور گسترده وابسته به داده های صفحه گسترده و یا پایگاه های داده ای بزرگ هستند. غالباَ، متخصصین نیز باید (برای تصمیم گیری هایشان) به چنین داده هایی دسترسی داشته باشند. بنابراین برخی از سیستم های خبره که برای توسعه و گسترش پیشنهاد می شوند احتیاج دارند که به این داده ها دسترسی داشته باشند و با دیگر برنامه های قراردادی رایج همانند پایگاه های داده ای و صفحات گسترده و نظایر انها ارتباط داشته باشند.

اکتساب و اخذ دانش      

واژه های اخذ دانش و اکتساب دانش بعضی اوقات به جای یکدیگر بکار می روند. یک اختلاف کوچک بین این دو واژه وجود دارد. اخذ دانش شامل مراحلی است که دانش در قلمرو خود توسط متخصص بدست می اید و از طرف دیگر منظور از اکتساب دانش شامل تمام مراحلی است که طی ان دانش به فرم قابل استفاده در یک سیستم خبره تبدیل می گردد.

به طور کلی مهندسی دانش راجع به اکتساب دانش و چهار فعالیت دیگر صحبت می کند که عبارتند از:

  1. تحقیق در مورد اعتبار و صحت.
  2. نمایش دانش.
  3. استنتاج.
  4. توضیح و تصمیم گیری.

اکتساب دانش

اولین وظیفه مهندس دانش اشنایی با محدوده کاربردی مورد نظر به وسیله درک مفاهیم پایه ای و فرضیه ها می باشد. این اطلاعات اغلب در کتاب ها، مراجع، مستندات و امثال ان یافت می شوند. اما از انجایی که این منابع دانش به سرعت کهنه می شوند (به روز نیستند) به مصاحبه با افراد متخصص نیز نیاز می باشد.

این مسئله که بخواهیم ساختار یک محدوده را بدون مصاحبه و گفتگو با یک متخصص به دست اوریم

مشکل است، چون اطلاعات موجود در منابع و کتاب ها ممکن است پراکنده یا ناقص باشند. متخصصان دائماَ در حال یادگیری مطالب جدید هستند بدون انکه لزوماَ این دانش جدید را در قالب اسناد کتبی به روز دراورند.

مشکلات اکتساب دانش

مشکلات اکتساب دانش اغلب در زمینه توسعه سیستم های خبره به وجود می اید. جدول 1- 3 برخی از این مشکلات را به همراه راه حل های ممکن نشان می دهد.

جدول 1- 3- مشکلات اکتساب دانش

راه حل ممکن

مشکل

سعی کنید که یک متخصص فعال و اشنا به کامپیوتر انتخاب کنید. این مسئله با تحقیق و جستجو در مورد عقاید و نظرات متخصصین محقق می شود. همچنین به یاد داشته باشید که متخصص باید خوش برخورد باشد.

مهندس دانش برای دریافت قوانین از متخصص مشکل دارد. روابط بین انها مستلزم صرف وقت است.

این مشکل کلی است و راه حل ان این است که باید از شروع پروژه از همراهی متخصص تا پایان کار مطمئن شد.

متخصص حوزه مربوطه وقت کافی برای این پروژه ندارد.

از به کار بردن مسائل ساده پرهیز کنید و سعی کنید با استفاده از مسائل واقعی متخصص را درگیر نمایید و از داده حقیقی استفاده کنید. برای مثال تست های ازمایشگاهی و غیره سپس نوع دیگری از مسائل را مطرح نمایید.

قوانین ارائه شده توسط متخصص کوتاه و ساده بوده و در مواقع پیچیده دقت ندارند.

مطمئن شوید که مهندس دانش و متخصص بر اساس یک برنامه منظم (حداقل هفتگی) همدیگر را ملاقات کنند. همچنین باید متخصص را ملزم به ایجاد راه حل های ممکن نمود.

متخصص ممکن است در مورد این پروژه بی میل باشد و زمانی که برای کار روی پروژه اختصاص می دهد بعد از مدتی کم شود.

تدریجاَ عملکرد یک سیستم خبره را معرفی کنید. در این گونه موارد مدل سازی می تواند مزایای سیستم های خبره را برای متخصص اشکار سازد.

متخصص با کامپیوتر اشنا نیست و فوائد سیستم های خبره را نمی داند.

در وهله اول سعی کنید از خبرگان زیادی استفاده نکنید. همچنین مهم است که یک رابطه خوب کاری با متخصصین برقرار شود. به خاطر داشته باشید عملیات اکتساب دانش نیاز به این دارد که متخصص چیزهایی را در مورد سیستم خبره بیاموزد و مهندس دانش مسائلی را در محدوده دانش یاد بگیرد.

از تعداد زیادی متخصص استفاده شده است و مهندس دانش زمان کافی برای بررسی عمقی مطالب را ندارد.

   
 

 

  

Compatability by:
آخرین به روز رسانی سایت: سه شنبه, 22 اسفند 1391 - 00:26