شنبه 27 دی 1399 | Saturday 16 th of January 2021 صفحه اصلی گروه الکترونیکی کامپیوتر
1-1-6-3- عملکرد موتور استنتاج در سیستم های مبتنی بر قانون

در سیستم های مبتنی بر قانون، موتور استنتاج به این صورت کار می کند که یک قانون را برای تست انتخاب می کند و بررسی می کند ایا شرایط این قانون صحیح هستند یا خیر. این شرایط ممکن است از طریق سوال از کاربر بررسی شود و یا ممکن است از واقعیت هایی ناشی شود که در طول مصاحبه به دست امده اند. وقتی شرایط مربوط به یک قانون صحیح باشند انگاه نتیجه ان قانون نیز درست خواهد بود. پس این قانون فعال شده و نتیجه ان به پایگاه دانش افزوده می شود. همچنین ممکن است این نتیجه به عنوان اطلاعات در واسط کاربر نمایش داده شود. برای مثال قوانین زیر را که مربوط به یک سیستم خبره مشاور در مورد گیاهان خانگی است در نظر بگیرید.

قانون 1 : اگر اتاق سرد باشد و نور اتاق کم باشد انگاه بهترین گیاه پیچک می باشد.

قانون 2 : اگر دما کمتر از 55 باشد انگاه اتاق سرد است.

اگر موتور استنتاج سعی در اثبات قانون 1 داشته باشد انگاه مقادیری را که در شرایط این قانون اورده شده است احتیاج دارد که این شرایط عبارتند از : " اتاق سرد است " و " نور کم باشد ". شرط " اتاق سرد است " با اثبات قانون دوم به دست می اید برای اینکه این شرط یک نتیجه از قانون دوم می باشد و بنابراین بوسیله اثبات این قانون حاصل می شود. به این معنی که شرایط برای قانون دوم یعنی " دمای کمتر از 55 درجه " باید درست باشد. شرط " نور کم است " باید از کاربر پرسیده شود چرا که نتیجه قانون دیگری نیست و بنابراین ارزش ان فقط با پرسش از کاربر حاصل می گردد.

در مثال فوق موتور استنتاج می تواند برای یافتن بهترین گیاه از قانون 1 شروع کند و با اثبات فرضیات به هدف برسد. همچنین موتور استناج می تواند از قانون 2 شروع کند و سپس به طرف حل صحیح مسئله پیش برود. 

زنجیره رو به عقب

زنجیره رو به عقب از یک نتیجه شروع می کند و سعی می کند با اثبات شرایط به ان نتیجه برسد. این یک روش خیلی عادی و معمولی در سیستم های علت یاب می باشد. برای مثال یک ماشین را در نظر بگیرید که روشن نمی شود (استارت نمی زند). این مورد می تواند چندین علت داشته باشد. از جمله اینکه بنزین کافی در باک وجود نداشته باشد. یا دستگاه موتور یا استارت ایراد داشته باشد و نظایر ان. اشخاص،  اغلب با این نوع از مشکلات به این صورت برخورد می کنند که ابتدا از اشکالاتی که بیشتر احتمالشان می رود شروع نموده و شرایطی را که سبب ایجاد این ایرادها می شوند چک می نمایند. به عنوان مثال دقیقتر قوانین برگرفته از یک سیستم خبره پزشکی را در نظر بگیرید که در شکل 1-1 نشان داده شده است. فرض کنید که هدف اصلی این سیستم تعیین خطر احتمال سکته قلبی برای یک بیمار باشد. دقت کنید، زمانیکه این سیستم سعی می کند با استفاده از زنجیره رو به عقب به این هدف برسد چه اتفاقی می افتد.

با استفاده از زنجیر رو به عقب، موتور استنتاج برای اولین قانون در پایگاه دانش جستجو خواهد کرد تا به نتیجه سکته قلبی برسد. به ازای قانون 1 است که خطر احتمال سکته قلبی بالا می باشد. برای اثبات نتیجه قانون 1، موتور استنتاج باید ثابت کند که ارزش مقدار داده شده در شرط قانون 1 درست است،  و ان این است که " فشار خون احتمالا زیاد است " این شرط را تنها با اثبات قانون 3 می توان اثبات کرد.

به این معنی که شرایط قانون 3 که عبارتند از " مصرف چربی زیاد است " و " مصرف نمک بالا است " باید

بررسی شوند. برای پیدا کردن ارزش این شرط که " مصرف چربی زیاد است "، شرط قانون 5 باید درست باشد، که ان عبارت از این است که " مصرف چربی در هر هفته بیشتر از 300 گرم است ".  مقدار ارزش این شرط باید به وسیله یک پرسش از کاربر به دست اید. این نتیجه از هیچ یک از قوانین پایگاه دانش حاصل نمی شود و

بنابراین ارزش ان فقط با پرسش از کاربر حاصل می شود. بنابراین میزان مصرف چربی را باید کاربر به عنوان ورودی، وارد نماید.

اگر کاربر مقدار بیش از 300 گرم را وارد کند انگاه قانون 5 درست خواهد بود و ارزش " بیمار مصرف چربی زیاد دارد " در قانون 3 درست خواهد شد. از انجائیکه این مورد نیز یک قانون نتیجه شده نمی باشد باید در مورد این مسئله هم از کاربر پرسش شود. اگر جواب داده شده کاربر در مورد مقدار مصرف نمک بیمار " مصرف بالا " باشد قانون 3 درست خواهد بود و متعاقباً قانون 1 فعال می شود. این مراحل به نام زنجیره استنتاج نامیده می شود. از طرف دیگر اگر جواب داده شده از طرف کاربر " مصرف کم " باشد پس قانون 3 رد می شود و موتور استنتاج به دنبال قانون بعدی در پایگاه دانش می رود که نتیجه اش وضعیت فشار خون بیمار می باشد. این قانون، قانون 4 است. موتور استنتاج از همان روش قبل سعی در اثبات قانون 4 می نماید و کارهایی را که در مورد قانون 3 انجام داد، برای قانون 4 نیز انجام می دهد.

قانون 1- اگر احتمالا فشار خون بالا باشد انگاه خطر سکته قلبی بالاست.

قانون 2 –اگر احتمالا فشار خون پایین باشد انگاه خطر سکته قلبی پایین است.

قانون 3 –اگر مصرف چربی زیاد باشد و بیمار مصرف نمک بالا داشته باشد انگاه فشار خون احتمالا بالا است.

قانون 4 –اگر مصرف چربی پایین باشد و بیمار مصرف نمک پایین داشته باشد انگاه فشار خون احتمالا پایین است.

قانون 5 -  اگر مصرف چربی در هفته بیشتر از 300 گرم باشد انگاه مصرف چربی بیمار زیاد است.

قانون 6 –اگر مصرف چربی در هفته کمتر از 100 گرم باشد انگاه مصرف چربی بیمار پایین است.

قانون 7 –اگر مصرف چربی درهفته بین 100 تا 300 گرم باشد انگاه مصرف چربی بیمار متوسط است.

پرسش: مصرف چربی بیمار چقدر است؟

پرسش: میزان مصرف نمک چقدر است؟

هدف: یافتن خطر سکته قلبی

شکل 1-1-پایگاه دانش سیستم خبره پزشکی 

Compatability by:
آخرین به روز رسانی سایت: سه شنبه, 22 اسفند 1391 - 00:26